email: diysound@poczta.fm telefon: 507 262 620 [ pełne dane ]

 
 

FAQ


Jaki wybrać głośnik gitarowy i jaką kolumnę?
Głośnik to jeden z najważniejszych ogniw w naszym sprzęcie nagłaśniającym gitary. Czy w combo, czy w paczce 4x12`` , 2x12``, w układzie 10`` musi brzmieć… W zależność od granej muzyki - jeżeli gramy na niskim stroju np. (H) do metalu lub hardcore`a powinniśmy wybrać głośnik o możliwie niskim parametrze fs - częstotliwości rezonansowej np. 80Hz lub niżej i stosunkowo sztywnej i cięższej membranie - typ obudowy - w tym przypadku obudowa zamknięta np. 2x12`` lub najlepiej 4x12``. Riffy grane pod przesterem brzmią ciężko i maja wyraźnie odczuwalny dół, w combo pod tym względem jest znacznie gorzej. W przypadku lżejszej muzyki sprzęt jest rekomendowany przez znane firmy, jednak ten trochę kosztuje. Tutaj z powodzeniem wystarczy dobre combo dodatkowo w zależności od potrzeby podparte kolumna 1x12``. Niestety dobre kolumny i głośniki gitarowe kosztują - powiedzmy, ze najniższa pólka to (ok. 170zl) głośnik EMINENCE Legend105 dla 10`` i dla 12`` Celestion Rocket50. Najważniejszym parametrem głośnika (od razu po brzmieniu) to skuteczność np. 98dB. Im głośnik ma większa skuteczność tym teoretycznie lepiej gra, nie powinno się kupować głośników o spl. Poniżej 95dB zwłaszcza do combo jedno-głośnikowego przy niewielkich mocach. (Należy pamiętać też o tym, że producenci zawyżają podawaną skuteczność). W związku z tym robiąc pakę 4x12`` na głośnikach o spl 98dB przy mocy 50W uzyskamy natężenie dźwięku większe niż na jednym głośniku przy dwu a nawet trzykrotnie większej mocy. Nie należy wiec sugerować się mocą, ale i nie należy jej zaniżać. Interesuje nas moc znamionowa RMS. Mając wzmacniacz o mocy 75W dobrze jest zamontować głośnik o mocy, 100W, ponieważ wzmacniacz pod przesterem po podkręceniu gałki master ponad 3/4 w stanach nieustalonych może osiągać większa moc niż znamionowa. Pasmo przenoszenia. W zupełności wystarczy 80Hz-5kHz. Mając charakterystyki poszczególnych głośników możemy sobie wyobrazić mniej więcej jak grają. W typowym głośniku gitarowym wykres charakterystyki jest stosunkowo wyrównany w przedziale 200Hz do 1,5kHz powyżej obserwujemy wzrost skuteczności, a poniżej 200Hz spadek. Tutaj na odbiór niskich tonów wpływa konstrukcja kolumny, bowiem głośnik bez kolumny nie pracuje wydajnie - jego ciśnienia wytwarzane przez przednia i tylna stronę membrany się wzajemnie równoważą. - Głośniki, które polecam: Przede wszystkim: FANE, CELESTION, EMINENCE, JESNEN, SICA. Tutaj jednak ma najważniejszy wpływ na ich wybór muzyka jaką gramy.



Jak wykonać kolumnę?
Obudowa. Najbardziej chodzi o podatność kolumny/obudowy na drgania przenoszone przez głośnik oraz charakter pochłaniania dźwięku przez materiał z jakiego wykonaliśmy kolumnę. Czyli sklejka i płyta wiórowa dobra będzie do obudowy bas-reflex w przypadku pak basowych i do zamkniętych gitarowych typu 4x12`` lub 2x12``, obudowy 1x12`` i otwarte 1/3 lepiej wykonać w całości ze sklejki.. Grubość płyty/sklejki to minimum 15mm. Zawodowo stosuje się sklejkę liściastą brzozowa suchotrwałą 18mm. Ważna jest tez sztywność kolumny, jej ścianek. W wykonaniu często stosuje się wewnątrz obudowy dodatkowe wzmocnienia i przegrody, jednak jeżeli poprawnie zachowamy proporcje wymiarów poszczególnych ścianek można się bez tego obejść (odpowiednia wys. szer. gleb). Są takie piece/kolumny gdzie oprócz dźwięku z głośnika słychać "grająca" obudowę... (Niedokładne wykonanie) i złe wyliczenie objętości netto pod głośnik... Inna kwestia to zrobienie obudowy "mieszanej”, tzw. Mixed np. 2x12``. Jeden głośnik w obudowie zamkniętej, drugi w obudowie otwartej. Uzyskuje się przez to ciekawa barwę, ale wymaga taka obudowa dużo pracy i zaplecza, gdzie można eksperymentować. Tym sposobem można tez dobrać odpowiednia kolumnę do naszego combo. Biorąc pod uwagę to, ze jest otwarte, dodatkową „paczkę” możemy zrobić zamkniętą. W projektowaniu kolumn bardzo ważne są parametry T-S głośnika jednak niektóre firmy ich nie podają, na ich podstawie wylicza się pojemność kolumny oraz metodę strojenia. Z założenia producent podaje, do jakiej obudowy kwalifikuje się dany głośnik. Parametry znacznie ułatwiają prace w przypadku obudowy bas-reflex, gdzie jest to bardzo ważne i należy poprzez odpowiednie wyliczenia wybrać odpowiednia obudowę pod odpowiedni głośnik. Najlepszym sposobem wyliczenia zasłonięcia tylu jest eksperymentalne dobieranie długości tylnej ścianki. Otwór nie powinien (prostokątny) być zbyt mały, najlepiej się to sprawdza grając na gitarze pod większa mocą tak, aby sprawdzić zachowanie głośnika w kolumnie i brzmienie samej paczki, (typ kolumny) ma to wpływ tylko na brzmienie gitary w niskich rejestrach, powyżej 500Hz już nie. Tutaj dla wyższych częstotliwości ważniejsza jest kierunkowość. Takim patentem na poprawę tego jest robienie pak łamanych, czyli 4x12``. W przypadku kolumn mniejszych jestem zwolennikiem kolumn otwartych.



Które głośniki warto kupić?
Celestion Vintage30 to bardzo dobry głośnik, uważany za jeden z najlepszych. Jest to delikatny głośnik i wymaga sporej rezerwy mocy przy niskim stroju i ciężkim graniu może mięć czasami w przypadku większej amplitudy tendencje do większego wychylenia i to wprowadza zniekształcenia, które mogą być słyszalne. W mowie potocznej mówimy, ze się po prostu „zatyka”. Głośniki gitarowe wychylenie liniowe membrany (xmax) maja w okolicy 1 milimetra. Vintage30 ta niekorzyść nadrabia wysoka skutecznością 100dB, przez co jest stosowany w wysokiej klasy sprzęcie. Eminence ma ładna górkę, praktycznie w porównaniu z innymi głośnikami gitarowymi ma znacznie lepsza wyraźną, bardziej "żywą", szklista, przez co daje rade wybić się na pierwszy plan. Praktycznie każdy głośnik gitarowy ma podbita "górkę" w swojej charakterystyce, ale tylko Eminence tak brzmi.

Oto wykres głośników gitarowych (z uproszczeniem co do dostępności:)), które możemy śmiało stosować.
CELESTION:
Super65 - rockowy głośnik bardzo uniwersalny.
Seventy80 - raczej do cięższej gry, ładny środek.
G12T-75 - uniwersalny, rock, metal.
Classic Lead - uniwersalny, rock, metal.
Vintage30 - klasyka, uniwersalny, rock, metal.
G12M Greenback - klasyka, delikatny, czytelny rockowy głośnik.
Oraz wszystkie pozostałe neodymowe, alniko i z wyższej półki oraz modele starszych serii produkowane dla czołowych firm w branży.
EMINENCE:
Legend121 - dobry do przesterow i kolumn min. 2x12``
LegendV12 - dobry do przesterów
Legend GB12 - dobry do clean i do gry na przystawce pod gryfem, dużo góry.
Teras Heat - dobry do przesterów, ciepły do kolumn min. 2x12``
Private Jack - ogólnie rockowy głośnik bardzo dobry.
The Governor - ładny środek i górka, dobry do crunch`ów, uniwersalny.
The Tonker - dobry do clean.
The Wizard - dobry do przesterów.
FANE: Ax12.75 - doskonały do ciężkiego grania wyłącznie w 4x12``.
Ax12.150 - dobry do przesterów jak i clean, solowe brzmienia.
Membrana pracuje jako jeden sztywny tłok do ok. 1,5kHz, później gra tylko sama "kopułka" przeciwpyłowa. Można to zauważyć biorąc wykres częstotliwości. Mamy takie załamanie, a po tym nagły wzrost skuteczności - to powoduje ze można wybić się przy graniu solo. Im większa skuteczność w okolicy powyżej 1,5kHz tym głośnik brzmi bardziej szklisto. W obudowie zamkniętej niektóre głośniki znacznie podbarwiają zakres częstotliwości 150-250Hz o prawie 3dB. Nie jest to wskazane. Podczas odsłuchu taka kolumna brzmi ciężko i nisko, ma mniej wierna charakterystykę odtwarzania, podbita przez obudowę, jednak niektórym może to pasować, ponieważ w tym paśmie zawarte jest całe tzw. „micho” brzmienia przesterowanego. Całkowicie odradzam robienie kolumn gitarowych na głośnikach chińskich np. Alphard, Altronics. Poza tym parametry Alpharda są niewiarygodne tzn. nieuczciwie zawyżane. Alphard Hw1200 dociąga ledwo do 3kHz w osi, brzmi bardzo matowo. Dodatkowo magnesy są bardzo słabe i po roku czasu jest jeszcze gorzej, po prostu głośnik traci jeszcze bardziej parametry i gra słabiej. Z Alpharda cala seria głośników estradowych to porażka począwszy od HW, RW, sub.........Duże szczeliny, słabe magnesy, cewki............ Testy generatorem są mało obiektywne gdyż ludzki słuch inaczej słyszy pewne częstotliwości, jedne lepiej inne gorzej (krzywe izofoniczne) tutaj lepszym sprawdzianem jest porostu puszczenie muzyki lub gra na instrumencie i subiektywna ocena barwy głośnika. Można łączyć ze sobą rożne kolumny jednak wskazane jest aby miały taka sama impedancje np. 2x10`` w 8omach i 1x15`` w 8omach połączeniu równoległym zestaw ten ma 4omy i tak to widzi wzmacniacz. W przypadku zestawu, gdzie każda kolumna jest w 4omach, zestaw łączymy szeregowo na 8ohm, ewentualnie jak nasz head może pracować w 2omach to równolegle. Robiąc takie paki ma sie na celu uzupełnienie jednego głośnika drugim np. jeden ma lepszy dół inny górkę, uzyskuje sie przez to poprawe brzmienia, jeżeli stosujemy różnorodne techniki gry. Parametry głośników są zależne od konstrukcyjnych założeń - głośnik gitarowy tworzy się pod dany styl muzyczny, czasem jego parametry mogą być kiepskie, a brzmienie dobre, tutaj potrzeba w temacie, głównie obeznania brzmieniowego



Czy stosować wytłumienie?
Kolumny bas-reflex - przede wszystkim większość instrumentalnych - się nie wytłumia, ale są i tacy, którzy to robią - ja osobiście nie wytłumiam. Niektórzy producenci wytłumiają paki zamknięte bardzo lekko tylko na ściankach. Możesz spróbować obydwu sposobów i wybrać wg. Ciebie najlepszy. Wytłumienie zwiększa objętość obudowy widziana przez głośnik. Daje się je w różnym celu: - pochłania dźwięk wytworzony przez tylna stronę membrany - ulokowane na ściankach obniża rezonans obudowy - do paczek zamkniętych jest zalecane wytłumienie, jednak nie obowiązkowe.



Czy stosować symulatory?
Można sobie ułatwić prace korzystając z programu do symulacji kolumn głośnikowych np. WinISD. Ten symulator wylicza kolumnę tak, aby charakterystyka była jak najbardziej liniowa wiec nie należy postępować tak jak nakazuje program tylko wyciągnąć odpowiednie wnioski odnośnie optymalnego litrażu i brać pod uwagę takie parametry jak odpowiedz impulsowa (jak najmniejsza w ms) skuteczność maksymalne podbicie + 2dB. Symulator ten oblicza tylko zachowanie się głośnika w danej obudowie w przypadku niskich częstotliwości. Odtwarzanie średnich i wysokich częstotliwości są zależne od innych czynników niż pojemność i strojenie kolumny. Jednak paczki gitarowe to nie kolumny niskotonowe i tutaj nie korzystamy z WinISD tylko ze słuchu...



Jakie zawieszenie głośnika?
Dlaczego sztywne, gdyż przy większej mocy, podczas np. tłumień przy graniu riffów porównaj zachowanie membrany z pianki/gumy i sztywnej, zauważ wychylenie, powinno być nieduże, a przy miękkim zawieszeniu membrana „lata”... Głośniki na miękkim zawieszeniu są przeznaczone do domowego sprzętu hi-fi, takie zawieszenie pozwala na: większe wychylenie, niższe zejście, taki głośnik brzmi całkowicie inaczej, nie ma tyle średnich częstotliwości, co na sztywnym zawieszeniu, a w przypadku gitary brzmienie powinno być odtwarzane bardzo wiernie i bez zniekształceń. Niestety na głośnikach o miękkim zawieszeniu nie ma co grac, czyli kolumnach hi-fi od wierzy ponieważ to po prostu nie brzmi… :)


© 2006 created by Robson